تبخال و علل آن

19 فروردين 1395
نویسنده :  

نام تبخال از ضايعاتي كه در هنگام بيماري و تب بروز مينمايد گرفته شده است. عامل ایجاد کننده تبخال ها خانواده ویروس هرپس انسانی هستند

که به سه گروه تقسیم می شوند (آلفا، بتا و گاما)

قانون زندگی این ویروس به صورت توالی عفونت اولیه --> پنهان شدن --> فعالیت دوباره می باشد.

8 نوع هرپس انسانی وجود دارد که شامل EBU, V2V, CMV , HHV6, HHV7, HHV8, HSV I, HSV II هستند.

 

هرپس سیمپلکس 1 و 2 که عامل تبخال لب و تبخال بدن و تبخال تناسلي هستند معمولا در درگیری های بار اول التهاب ناحيه تناسلي و دهانی – لبی ایجاد می کنند که بصورت ضايعات وزيكولر (آبدار) عود کننده هستند و درمان ضد ویروسی بطور موثري سير و طيف بیماری را تغییر می دهد.

 

تبخال تناسلي چيست و سير درگيري اين بيماري به چه صورت است و چگونه متوجه اين بيماري شويم ؟

 

 تبخال تناسلی یکی از شایع ترین عفونتهای ناحیه تناسلی می باشد.

ویروس هرپس توزیع جهانی دارد و بیش از یک سوم مردم جهان توانایی انتقال ویروس را دارا هستند.

در مسیر درگیری اولیه یا درگیری اولین بار بیماری می تواند علامت دار یا بدون علامت باشد، فاز دوم یا فاز نهفته معمولا در پايانه هاي حسی اعصاب ناحيه اي اتفاق می افتد و فاز سوم یا فاز فعالیت مجدد بدون علامت کلینیکی رخ می دهد.

80 % بیماران که دارای آنتی بادی علیه هرپس تناسلی هستند سابقه علامت بالینی و تشخیص قبلی هرپس را نداشته اند.

 

چه فاکتور هایی که در درگیری تبخال تناسلی موثر هستند ؟

 

  1. افزایش تعدد شریک های جنسی که هرچه بیشتر باشد احتمال درگیری بالاتر می رود.
  2. سطح اجتماعی – اقتصادی افراد که هرچه پایین تر باشد بعلت عدم اطلاعات کافی و امکانات لازم برای پیشگیری بیشتر در احتمال درگیری قرار دارند.
  3. درگیری در افراد با تمایل همجنس گرایانه و بیماران ایدز بعلت افت سطح ایمنی.

 

همچنین درگیری تبخال تناسلی متقابلا احتمال انتقال عفونت ایدز را افزایش می دهد.

 

تبخال لب و دهان چيست و چگونه منتقل ميشود ؟

 

معمولا هرپس تیپ یک که بیشترین علت تبخال لب می باشد توسط تماس مستقیم با بزاق و ترشحات ضایعات منتقل می گردد و هرپس تیپ دو توسط تماس جنسی منتقل می شود.

ویروس در محل عفونت تکثیر می یابد و در سطح پوستی مخاطی به سمت ریشه های عصبی مهاجرت می نماید و سپس پنهان می شود و تا دوره ضایعات بعدی پنهان می ماند.

 

علل عود و تكرار تبخال ها چيست ؟

 

استراتژی ویروس هرپس فرار از دست سیستم ایمنی از طریق سرکوب سلول های ایمنی می باشد.

عفونت های هرپس می توانند بصورت خود بخودی فعال شوند و یا توسط یکسری فاکتور ها مثل استرسی های روحی روانی، نور و اشعه، تب، تخريب بافتي یا کاهش قدرت سیستم ایمنی فعال گردند.

 

علائم بالینی درگيري تبخال كدام هستند و ضايعات به چه شكل هايي بروز مينمايد ؟

 

طیف علائم درگیری هرپس خیلی وسیع است و ممکن است بصورت شایع بی علامت باشد. در عفونت اولیه علائم 7-3 روز پس از تماس ظاهر می گردد و علائم اولیه عبارتند از بی حالی، بزرگ شدن دردناک غدد لنفاوي، تب، بی اشتهایی و درد موضعی و سوزش که قبل از ضایعات پوستی یا مخاطی دیده می شوند.

در ابتدا دانه های آبدار دردناک روی زمینه ملتهب و قرمز دیده می شوند و سپس بسمت دانه های چرکی و زخم پیشرفت می کند و سپس ممکن است ضایعات دلمه اي تشکیل شوند. در این مسیر هر چه تعداد ضایعات کمتر باشد شدت علائم و طول مدت بیماری کوتاهتر خواهد بود.

 

محل هاي درگيري در تبخال كدام نواحي هستند و چه علائمي بروز مينمايد ؟

 

علیرغم اینکه اکثر موارد هرپس دهانی – لبی اولیه، بدون علامت می باشد ولی در صورت علامتدار بودن بصورت گلودرد، تورم غدد لنفاوی گردنی و التهاب لثه ای دهانی دیده می شود و عود بیماری بیشتر روی حاشیه لب ها می باشد.

مکان های کمتر شایع درگیری شامل دور دهان، مخاط بینی، مخاط دهانی (کام سخت) و روی گونه ها می باشند.

 در هرپس ژنیتال (تبخال تناسلی)عفونت های اولیه یا عود بیماری بیشتر مواقع بدون علامت هستند.

در خانم ها علائم از التهاب واژن ها تا درگیری دهانه رحم ضایعات باسن و پرينه و گاها با درد غدد لنفاوی کشاله ران و درد و سوزش اولیه ممکن است بروز نماید.

در مردان ضایعات تناسلی بصورت تيپيك روي سر الت یا ختنه گاه بروز می نمایدو بروز علائم عمومی نسبت به خانم ها کمتر مي باشد ولی در ٢٠٪‏ موارد ضایعات خارج از منطقه تناسلی و در ١٥٪‏ موارد احتباس ادراری مشاهده می گردد.

 

چگونه ميتوان درگيري بار اول را از عود تشخيص داد ؟

 

كلا اول وجود درگیری موضعی گسترده

دوم درگيري غدد لنفاوي منطقه ای

و سوم تب به تشخیص عفونت اولیه از عود بیماری کمک می کند.

البته اکثر افرادی که از نظر آنتی بادی HSV-2 مثبت هستند هیچ سابقه ای از هرپس تناسلی نمی دهند که تعجب آور است. فاصله زمانی بین عود ها در افراد مختلف فرق می کند.

 

روش های تشخیصی  براي تبخال كدامها هستند ؟

 

روش های آزمایشگاهی متعددی برای تشخیص هرپس وجود دارد که شامل کشت ویروس و تکنیک های مولکولی و سرم شناسی می باشد

 

DFA (Direct Flurescent Antibody Assay)

 

بعنوان اولین و برترین تست تشخیصی به علت سرعت بالا و حساسیت بالا استفاده می شود. همچنین PCR بعنوان روشی با حساسیت و اختصاص بالا در تشخیص DNA ویروس در پوست و مایع نخاع  و سایر انسان ها استفاده می شود.

 

Western blot

 

بعنوان روشی برای شناسایی آنتی بادی های هرپس جهت بررسی های مطالعاتی و تشخیصی بعنوان استاندارد طلایی تا 99% حساسیت و ویژگی دارد.

اسمير زانک که از ضایعات اولیه هرپس برداشته می شود حاوی سلول های چند هسته ای بزرگ می باشد و از نظر بافت شناسی نشاندهنده زودرس ترین تغییر بافتی می باشد.

 

درمان تبخال چيست وچه داروهايي در درمان تبخال موثر هستند ؟

 

از نظر علمي و نظر سازمان غذا و داروي امريكا (FDA) درمان هرپس یا تبخال دهانی لبی در بیمارانی که نقص ایمنی دارندبايد انجام شود و شامل دارو های ضدویروسی  والا سیکلوویر ، فامسیکلوویر خوراکی و قلم پن سیکلویر موضعی می باشد.

پماد آسیکلویر در درگیری تبخال محدود پوستی مخاطی در بیمارانی با سیستم ایمنی طبیعی پذیرفته شده است.

همچنین والا سیکلوویر و فامسیکلوویر شیوع تبخال بعد از لیزر را کاهش می دهند.

در مورد تبخال تناسلی شروع آسیکلوویر، فامسیکلوویر و والا سیکلوویر خوراکی مدت زمان پخش ویروس و درد و مدت زمان اولین درگیری و عود بیماری را کاهش می دهد.

در مواردی نیز مجبور به استفاده از داروی ضد ویروسی بصورت تزریق وریدی هستیم که این موارد عبارتند از :

 

  1. عفونت های هرپسی مادرزادی
  2. عفونت های شدید در بیماران با نقص ایمنی
  3. بیماری های اگزما فرم شدید
  4. بیمارانی با درگیری عمومی شدید

 

در چه بيماراني نياز به درمان سركوب كننده طولاني مدت ميباشد ؟

 

در بیمارانی که 6 بار یا بیشتر در سال دچار عود بیماری می شوند درمان سرکوب کننده طولانی مدت با دارو های ضدویروسی خوراکی استفاده می شود. همچنین این درمان را می توان با نظر متخصص برای بیمارانی که از نظر شدت درگیری بیشتری دارند بکار برد.

همراهی هرپس و HIV باعث افزایش شدت بیماری هرپس و افزایش میزان رهایی ویروس نسبت به هرپس به تنهایی می گردد و می توان در این بیماران در هر دو نوع هرپس دهانی لبی و تناسلی از دارو های خوراکی استفاده کرد.

 

چگونه از درگيري به تبخال  تناسلي پيشگيري كنيم ؟

 

محافظت های جنسی تنها راه جلوگیری مطلق از انتقال هرپس تناسلی است که توسط کاندوم صورت می گیرد و آموزش های بیماران و دارو های ضدویروسی برای جلوگیری از تبخال تناسلی روش های مفیدی هستند.

 

ايا واكسن تبخال  وجود دارد ؟

 

در حال حاضر واکسن مفیدی برای تبخال دردسترس نیست ولی چندین واکسن برای عفونت های هرپس در دست بررسی هستند.

 

نویسنده : دکتر مجتبی قمری (متخصص پوست، مو و زیبایی)

نظر شما

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

  • ایران - تهران - سعادت آباد - برج کاج - طبقه دوم - واحد B - کلینیک رویال کاج
  • 02126765903
  • 02126765910
  • این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

ارسال پیام برای ما

  ایمیل ارسال نشد.   ایمیل شما ارسال شد.

آخرین کارها

بالا